N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
Jaargang 15, nummer 161
De rechtsstaat wereldwijd onder druk: hoe ziet haar zelfverdediging eruit?
Hoofdartikel
Jorieke Manenschijn
Democratische rechtsstaten staan wereldwijd onder druk, ook in Europa. Hoe beschermt de rechtsstaat zichzelf tegen autocratisering en democratische erosie? Jorieke Manenschijn laat zien waarom sterke grondwettelijke vangrails en een goed ontworpen rechtsstatelijke cultuur essentieel zijn. Aan de hand van argumenten uit het recent verschenen boek 'Weerbare rechtsstaat: de vangrails in de Grondwet' van (onder meer) Manenschijn, biedt zij inzichten in hoe we onze democratie beter kunnen verdedigen.
Bijna 70% van de burgemeesters ervaart bedreigingen, intimidatie of online haat, blijkt uit de Monitor integriteit en veiligheid 2024. Hoe beïnvloeden de uitgebreide bevoegdheden van burgemeesters deze dreigingen, en waar ligt de verantwoordelijkheid van politici om haatdragende retoriek te voorkomen? In deze juridische duiding vraagt Simone Hooijer aandacht voor de risico’s van online haat en de voorbeeldfunctie van politici.
De eerste honderd dagen van Mark Rutte bij de NAVO
Artikel
Laurien Crump
De eerste honderd dagen van Mark Rutte als secretaris-generaal van de NAVO stonden in het teken van geopolitieke crises: de oorlog in Oekraïne, spanningen in het Midden-Oosten en Trumps verkiezingsoverwinning. Rutte bezocht Oekraïne, pleitte voor versterking van de NAVO en lijkt Trump voorlopig binnenboord te houden. Met slimme diplomatie en krachtige toespraken heeft hij de alliantie in roerige tijden versterkt. Heeft Rutte hiermee een solide basis gelegd voor de toekomst van de NAVO?<br />
De EU zet stevig in op de bestrijding van desinformatie met wetgeving, factchecking-netwerken en het geplande ‘Europees Democratieschild’. Tegelijk blijft de bescherming van democratische waarden en vrijheden essentieel. Hoe kan de EU effectief optreden zonder de openheid van het publieke debat te schaden?
Van vergrootglas naar panorama: democratische dialoog is meer dan koffiedrinken met de minister
Artikel
Caelesta Braun, Bert Fraussen
Het bijhouden van afspraken met ministers lijkt transparantie te bieden, maar verbergt vaak de echte dynamiek van invloed en toegang. Welke patronen van betrokkenheid blijven verborgen en hoe creëren we meer gelijkheid in toegang tot publieke besluitvorming?
2025 is vers begonnen en nu al een (geo)politiek turbulent jaar. Na de verkiezing van Donald Trump tot 47e president van de Verenigde Staten lijken de grote socialemediaplatformen zich te keren tegen wet- en regelgeving aangaande het digitale debat. Is onze democratie weerbaar tegen de macht van platformen als X en Meta?
Een serieuze rechtsstaat moet uitgangspunt zijn van élke politieke partij
Artikel
Annemarie Kok
In een tijd waarin politieke partijen zich opnieuw profileren op eigen thema’s, staat de democratische rechtsstaat onder druk. Annemarie Kok betoogt dat een beter functionerende rechtsstaat begint bij sterke, serieuze politieke partijen die verder kijken dan partijbelangen. Op basis van haar onderzoek en inzichten biedt ze een frisse kijk op hoe de rechtsstaat versterkt kan worden – en waarom dit juist nu essentieel is.
""Het uitdragen van de rechtsstaat door politici en bestuurders is een basisvoorwaarde voor zijn functioneren""
Politici en bestuurders zijn de blikvangers van de rechtsstaat en van hen mag rechtsstatelijk leiderschap verwacht worden. Dit begint ermee dat het parlement en de regering de principes van de rechtsstaat uitdragen en elkaar daarop aanspreken.(Rapport Staatscommisie rechtsstaat)
