|
|
'Nuttig, maar niet hinderlijk'
De Eerste Kamer is nuttig zonder hinderlijk te worden. Tot die conclusie
komt Bert van den Braak als onderzoeker verbonden aan het Parlementair Documentatie
Centrum in Den Haag.
'Je kunt moeilijk stellen dat de Eerste Kamer een enorme 'hindermacht' is',
concludeert Van den Braak in een analyse op www.parlement.com.
'Als voorstellen worden tegengehouden in de Senaat, dan komen die meestal
later in gewijzigde (of anders gesteld: verbeterde) vorm weer terug.'
In Den Haag wordt in de aanloop naar 23 mei, de dag waarop provinciale staten gaan kiezen,
veel gespeculeerd over de opstelling van de Eerste Kamer waarin het kabinet geen
meerderheid heeft. Van den Braak maakt duidelijk dat de 'Senaat' ruime mogelijkheden
heeft om op indirecte wijze invloed te laten gelden.
|
Ontbinding
|
Plaat van de maand
|
![spotprent uit 1904 over de behandeling van de Hoger-onderwijswet](http://www.montesquieu-instituut.nl/9353202/g/1103_hoofdplaat.jpg) |
Premier Rutte zal de eerste niet zijn. Al wat langer maakt de Eerste Kamer af en toe ministers
en kabinetten het leven zuur. Meer dan een eeuw geleden, in 1904,
had minister-president Kuyper de grootste moeite om een tegenspartelende Senaat mee
te krijgen. Hij dreigde met ‘ontbinding’ om de Hoger Onderwijswet er door te krijgen.
De befaamde tekenaar Johan Braakensiek maakte er een scherpe prent van.
Niet altijd delft de Eerste Kamer het onderspit. Een van de meest befaamde veto’s viel
tijdens de Nacht van Wiegel (1996) over het referendum, een gebeurtenis met gevoel
voor detail beschreven door Johan Merriënboer (Centrum voor Parlementaire Geschiedenis, Nijmegen).
|
|
Partners in beeld
|
|
|
|
Een senaat door loting
Verklein kloof burger - politiek door
loting volksvertegenwoordigers. Paul
Lucardie (DNPP, Groningen) ziet er wel wat in.
|
|
Verrassinkjes...
Voorspelbare verkiezingen voor de Eerste Kamer kunnen ook
verrassend uitpakken. Het Parlementair Documentatiecentrum
diept op.
|
|
lees verder >
|
|
|
lees verder >
|
|
|
|
Europese Raad van State
Europa heeft geen senaat maar een Raad van State nodig, vindt Philipp
Kiiver (Montesquieu Instituut, Maastricht).
|
|
Euro-democratie leren
Het Model European Parliament: 'prachtproject voor jongeren uit alle hoeken en gaten van Europa'. Een verslag uit Talinn.
|
|
lees verder >
|
|
|
lees verder >
|
|
De macht van de Eerste Kamer
|
Column
|
J.Th.J. van den Berg
Al in de aanloop naar de provinciale verkiezingen is de plaats en rol van de Eerste Kamer sterk
onder de aandacht gebracht. Geen wonder: het kabinet-Rutte heeft er geen meerderheid. Het moest die
via de statenverkiezingen zien te verwerven. Mensen moesten dus naar de stembus worden gelokt met het
motief dat hun stem bepalend zou zijn voor de samenstelling (lees: politieke meerderheid) van de Eerste Kamer.
Of het geholpen heeft? De opkomst is er niet echt door verhoogd, dat lag meer aan andere factoren:
verlangen naar of juist vrees voor de opkomst van de PVV, bijvoorbeeld. Bovendien
heeft de coalitie, naar het zich laat aanzien, niet echt een veilige meerderheid in de Eerste Kamer.
Met hulp van de SGP komt zij niettemin een heel eind. Er moet dus niet te veel op
worden gerekend, dat de Eerste Kamer de grondslag onder het kabinet-Rutte vandaan zal halen.
|
En verder
|
Nieuws
|
De Tweede Kamer is ook bij kabinetsformaties veel bepalender dan op televisie lijkt.
Carla van Baalen (CFG Nijmegen) geeft de Tweede Kamer advies.
Staatssecretaris Knapen spreekt in een arena zonder publiek. Arco Timmermans,
onderzoeksdirecteur MI, becommentarieert het Europadebat.
Stemmen per volmacht is in strijd met internationale maatstaven. Dat bleek bij
een conferentie in Maastricht over het democratisch gehalte van verkiezingen.
Actuele ervaringen in Duitsland laten zien dat een meerderheid in een senaat
voor een regering niet nodig is. MI-onderzoeker Alexandrova aan het woord.
Nederland is niet geschikt voor een twee-partijen of twee-blokken stelsel, zo
bleek bij het debat in Den Haag over de neergang van de traditionele partijen.
|
|
|
|
Agenda
12 mei 2011, Maastricht
Het Europees parlement een jaar na Lissabon, Dr. Michael Schackleton, Monnet lezing
18 mei 2011, Den Haag
Het Europees Economisch en Sociaal Comité, oud-Kamerlid Joost van Iersel, MI-lezing
23 mei 2011, Maastricht
Parlementaire immuniteit, Montesquieu International Symposium
Cartoon
Half vol of half leeg? Europa is al jarenlang een dankbaar onderwerp voor cartonisten.
Na de eurocrisis is het weer volop raak.
Alex Falco, www.toonpool.com
'(...) Het zou een weldaad zijn als ministers en ambtenaren de tijd, thans aan de Eerste Kamer besteed, aan nuttiger arbeid konden wijden. '
Tweede Kamerlid en later senator Klaas de Vries (PvdA)
Uw mening
De toegevoegde waarde van de Eerste kamer is te verwaarlozen.
Steun Eerste Kamer voor kabinet
Een kabinet zonder min meer of vaste meerderheid in de Eerste Kamer is iets waarvoor men tot heel erg ver in de geschiedenis moet teruggaan.
Oud-premiers in Eerste Kamer
Piet de Jong is de laatste minister-president die na zijn premierschap lid van de Eerste Kamer werd.
Markante senatoren
Senatoren die algemene bekendheid verworven of later minister werden.
Colofon
De Hofvijver is een uitgave van het Montesquieu Instituut en
zijn partners.
Partners
Aan- en afmelden
Hier
kunt u zich aanmelden voor deze nieuwsbrief
Deze brief niet meer ontvangen?
U kunt zich hier afmelden
|
|